ZUSOWUkierowcy

Przychodzi kierowca do lekarza. Ile kierowca zawodowy traci na L4, gdy wypłata to w dużej części diety

Opublikowano: 28.10.2026, 10:49:24

Przychodzi kierowca do lekarza.

– Kręgosłup, kolego. Cztery tygodnie bez jazdy.
– A diety?
– Diety są za trasę. Ty leżysz.
– To ile dostanę?
– Tyle, ile masz oskładkowane. Usiądź… A nie, ty już dość siedzisz za kółkiem.

Mediana zarobków kierowcy zawodowego to 9 000 zł na rękę. Co czwarty ankietowany kierowca przyznaje, że część wypłaty dostaje „pod stołem”, a 30% nie otrzymuje wynagrodzenia za urlop lub zwolnienie lekarskie (Truckers Life 2025 za trans.info). Kierowcy krajowemu na pensji minimalnej zostaje z tego na zwolnieniu ok. 36%.

To drugi odcinek cyklu „Przychodzi… do lekarza”. Pierwszy był o lekarzach na kontraktach. Teraz zawód, w którym wysokość zasiłku zależy od tego, ile z wypłaty to diety.

Dlaczego diety nie chorują razem z Tobą

Kierowca na etacie często ma w umowie niską pensję zasadniczą, a resztę dostaje w dietach i ryczałtach. Raport Polskiego Instytutu Transportu Drogowego z 2019 r. pisze wprost: „Kierowcy zatrudniani są zazwyczaj na pensję minimalną”. Pensja zasadnicza może stanowić „nawet tylko 1/3 całej kwoty”, która wpływa na konto kierowcy (PITD).

Diety nie są oskładkowane, więc co do zasady nie wchodzą do podstawy, od której liczy się wynagrodzenie chorobowe i zasiłek. Ten sam raport zwraca uwagę, że przez to kierowca ma niższe świadczenia chorobowe i niższą przyszłą emeryturę. Pieniądze wypłacane poza umową nie liczą się wcale.

W przewozach międzynarodowych od 2 lutego 2022 r. obowiązuje dolna granica. Diety wyłącza się z podstawy składek tylko w takiej części, żeby reszta przychodu nie spadła poniżej przeciętnego wynagrodzenia (interpretacja ZUS, poradnikprzedsiebiorcy.pl). W 2026 r. ta kwota wynosi 9 420 zł (ZUS). Ta granica dotyczy też podstawy wynagrodzenia chorobowego (poradnikprzedsiebiorcy.pl). W przewozach krajowych takiej granicy nie ma.

Ile dostanie kierowca na zwolnieniu w 2026 r.

Przy chorobie dostajesz 80% podstawy (w szpitalu 70%), a podstawa to średnia z 12 miesięcy pomniejszona o 13,71% składek. Kwoty podstaw na 2026 r. podaje ZUS.

Forma pracy	Podstawa składek w 2026 r.	Na zwolnieniu, mies. (80%)
Etat w przewozach krajowych, pensja minimalna plus diety	4 806 zł	ok. 3 318 zł
Etat w przewozach międzynarodowych	9 420 zł (minimum przy odliczaniu diet)	ok. 6 503 zł
Własna firma, duży ZUS od minimalnej podstawy	5 652 zł	ok. 3 902 zł
Własna firma, preferencyjny ZUS	1 441,80 zł	ok. 995 zł

Kwoty są brutto, przed zaliczką na podatek, za 30 dni i przy podstawie z 2026 r. przez cały rok. Na etacie przez pierwsze 33 dni zwolnienia w roku płaci pracodawca (14 dni od roku następującego po 50. urodzinach), potem ZUS. Na własnej działalności zasiłek przysługuje tylko z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym, po 90 dniach jego opłacania (Zielona Linia).

Dla porównania z medianą 9 000 zł netto: po zaliczce na podatek (12%, z kwotą zmniejszającą podatek) kierowcy krajowemu na pensji minimalnej zostaje ok. 3 220 zł, czyli ok. 36%. Kierowcy międzynarodowemu z oskładkowanymi co najmniej 9 420 zł zostaje ok. 6 020 zł, czyli mniej więcej dwie trzecie.

Wypadek na trasie liczy się inaczej niż choroba. Po wypadku przy pracy zasiłek wynosi 100% podstawy. Przedsiębiorca dostaje go z ubezpieczenia wypadkowego od pierwszego dnia, nawet bez dobrowolnego chorobowego, o ile terminowo płaci składki (poradnikprzedsiebiorcy.pl). Podstawa jest jednak ta sama, niska. Więcej o tym w artykule o wypadkach przy pracy i długim L4.

Badania lekarskie: ryzyko, którego większość zawodów nie ma

Kierowca zawodowy może stracić pracę, nie będąc obłożnie chorym. Wystarczy orzeczenie o przeciwwskazaniach zdrowotnych do kierowania pojazdem.

Badania lekarskie kierowca wykonujący przewóz drogowy przechodzi co 5 lat, a po 60. roku życia co 30 miesięcy (art. 39j ustawy o transporcie drogowym).
Obturacyjny bezdech senny trafił do przepisów o badaniach kierowców 31 grudnia 2015 r. (Dz.U. 2015 poz. 2247). Według obecnego rozporządzenia przy podejrzeniu umiarkowanej lub ciężkiej postaci lekarz kieruje na specjalistyczne badanie i do czasu wyjaśnienia może orzec przeciwwskazania. Leczony kierowca może dalej jeździć, ale w grupie 2 (m.in. kat. C i D) przechodzi kontrolne badania co roku (Dz.U. 2022 poz. 2503, załącznik nr 7).

Orzeczenie o przeciwwskazaniach nie oznacza automatycznie zwolnienia lekarskiego. Możesz być zdolny do innej pracy, a jednocześnie nie móc jeździć. Wtedy nie masz ani L4, ani przychodu z jazdy.

Co w polisie ma znaczenie dla kierowcy

Polisa liczy świadczenie od udokumentowanego przychodu, a nie od podstawy składek. Przy kierowcach kilka zapisów z warunków CEU i Leadenhall (coverholderów Lloyd's) waży więcej niż przy pracy biurowej.

Na etacie polisa CEU Utrata dochodu płaci dopiero po 180 dniach. Przy przychodzie z umowy o pracę okres wyczekiwania wynosi w niej co najmniej 180 dni (OWU CEU Utrata dochodu, § 29 pkt 4). Taka polisa chroni przed długą chorobą, a krótkie zwolnienia trzeba pokryć z oszczędności. Świadczenie wynosi w niej najwyżej 65% średniego miesięcznego przychodu, także na własnej działalności (§ 6 ust. 2 pkt 2).
Kręgosłup ma osobne zasady. Jeśli masz w CEU klauzulę wypłaty od 1. dnia (wymaga m.in. co najmniej 30 dni niezdolności i średniego przychodu co najmniej 15 000 zł miesięcznie), przy chorobach i urazach kręgosłupa ona nie działa. Okres wyczekiwania wynosi wtedy 30 dni (klauzula 13 ust. 3). W Leadenhall niezdolność spowodowana zwyrodnieniem kręgosłupa lub stawów daje świadczenie najwyżej przez 24 miesiące, jeśli umowa nie stanowi inaczej (OWU Leadenhall, § 7 ust. 2).
Plecy leczone przed zakupem polisy zostaną poza ochroną. W CEU wyłączone są choroby rozpoznane w ciągu 24 miesięcy przed zawarciem umowy lub te, z których objawami byłeś w tym czasie u lekarza (§ 18 pkt 1). W Leadenhall m.in. choroby zwyrodnieniowe konsultowane lub leczone w ciągu 24 miesięcy przed początkiem ubezpieczenia (§ 9 ust. 3). Jeśli byłeś u lekarza z bólem pleców, wpisz to we wniosku i licz się z tym, że ten problem nie będzie objęty ochroną.
Praca na wysokości to osobne ryzyko. CEU nie pokrywa roszczeń wynikających z czynności zawodowych wykonywanych m.in. „na wysokości powyżej 2 metrów nad poziomem gruntu na zewnątrz budynku” (OWU Utrata dochodu, § 18 pkt 2; tak samo LOI Premium, § 13 pkt 2). W Leadenhall praca uzależniona od prowadzenia pojazdów mechanicznych to klasa ryzyka II, a praca grożąca upadkiem z wysokości powyżej dwóch metrów to klasa V (§ 13 ust. 1). Leadenhall nie pokrywa roszczeń związanych z pracą w wyższej klasie ryzyka niż wskazana w polisie (§ 11 ust. 1 lit. n). Upadek z dachu naczepy przy odśnieżaniu albo poprawianiu plandeki może więc nie dać świadczenia ani w CEU, ani w Leadenhall.
Zawód w polisie musi się zgadzać z tym, co robisz. Jeśli Twoja praca pasuje do kilku klas ryzyka, Leadenhall przyjmuje najwyższą (§ 13 ust. 2). Jeśli poza jazdą dochodzi np. załadunek albo zmieniasz rodzaj przewozów, zgłoś to, zanim dojdzie do szkody.
Utrata orzeczenia to pytanie do ubezpieczyciela. Polisa płaci za niezdolność do wykonywania Twojego zawodu wskutek choroby lub wypadku. Zanim podpiszesz umowę, zapytaj wprost, jak ubezpieczyciel potraktuje orzeczenie o przeciwwskazaniach do kierowania pojazdem, np. z powodu bezdechu sennego.
Liczy się przychód, który da się udokumentować. Przy roszczeniu z umowy o pracę ubezpieczyciel prosi o zaświadczenie o zarobkach, a z działalności o PIT i faktury (Jak to działa). Część wypłacana poza umową nie będzie podstawą świadczenia. Zapytaj też, czy ubezpieczyciel uwzględni diety.

Co sprawdzić przed następną trasą

W umowie lub na pasku: ile wynosi pensja zasadnicza, a ile diety i ryczałty. Zasiłek liczy się od oskładkowanej części wypłaty. W przewozach krajowych diety do niej nie wchodzą. W międzynarodowych podstawa nie spada poniżej 9 420 zł, jeśli tyle zarabiasz.
Na działalności: czy opłacasz dobrowolne chorobowe i od jakiej podstawy. Bez niego przy chorobie nie dostaniesz nic, przy wypadku przy pracy dostaniesz 100% niskiej podstawy.
Termin badań lekarskich i psychotestów. Nieważne orzeczenie zatrzymuje pracę tak samo jak choroba.
W polisie: zawód, okres wyczekiwania i zapisy o kręgosłupie. Od nich zależy, kiedy polisa zacznie płacić i jak długo.
Ile miesięcy wytrzymasz bez trasy. Przy kredycie albo leasingu ciągnika koszty biegną dalej, nawet gdy przychód stoi.

Kalkulator pokaże świadczenie i orientacyjną składkę dla Twojego przychodu.

Najczęstsze pytania

Czy diety wliczają się do zasiłku chorobowego?

Co do zasady nie. Diety nie są oskładkowane, więc nie wchodzą do podstawy zasiłku. Wyjątek to przewozy międzynarodowe: diety można wyłączyć tylko do poziomu przeciętnego wynagrodzenia (9 420 zł w 2026 r.), więc podstawa nie spada poniżej tej kwoty, jeśli tyle zarabiasz.

Jeżdżę na własnej firmie. Co, jeśli zachoruję?

Dostaniesz zasiłek tylko z dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym opłacanym od co najmniej 90 dni, liczony od zadeklarowanej podstawy składek. Przy dużym ZUS od minimalnej podstawy to ok. 3 902 zł brutto miesięcznie.

Co, jeśli lekarz medycyny pracy nie przedłuży mi orzeczenia?

Brak orzeczenia oznacza, że nie możesz pracować jako kierowca. Nie oznacza automatycznie zwolnienia lekarskiego ani zasiłku. Jak taką sytuację potraktuje polisa, zależy od jej warunków, dlatego zapytaj o to przed podpisaniem umowy.

Czy wypadek drogowy w pracy jest objęty polisą?

Tak, na zasadach ogólnych. Obowiązuje ten sam okres wyczekiwania (na etacie w CEU Utrata dochodu co najmniej 180 dni) i te same wyłączenia. Należą do nich m.in. zdarzenia pod wpływem alkoholu powyżej 0,5 promila, w CEU czynności zawodowe na wysokości powyżej 2 metrów na zewnątrz budynku, a w Leadenhall praca w wyższej klasie ryzyka niż wskazana w polisie.

Źródła

Artykuł ma charakter informacyjny. Nie zastępuje lektury ogólnych warunków ubezpieczenia; wiążące są OWU w aktualnej wersji.